De twee topmannen en oprichters van Research In Motion, de fabrikant van de ooit iconische BlackBerry, zijn afgetreden. De Canadezen Jim Balsillie en Mike Lazaridis leidden het bedrijf meer dan twintig jaar, maar Research In Motion (RIM) zit nu hevig in de problemen.

Research In Motion is het schoolvoorbeeld geworden van de wet van de remmende voorsprong. Een decennium geleden was RIM met zijn BlackBerry alleenheerser als het ging om mobiele telefoons met uitgebreide ondersteuning voor e-mail, maar het bedrijf kon de smartphone-revolutie die in 2007 werd ontketend niet bijbenen.

Lange tijd heeft RIM kunnen blijven teren op zijn sterkste punten: uitstekende e-mailfunctionaliteit en goed ontworpen toestellen met prettige toetsenbordjes. Op andere punten begon RIM echter heftig achter te lopen: de BlackBerry’s zijn slecht in multimedia, trager dan de concurrentie, hebben weinig apps en de wereld van touchscreens is grotendeels aan RIM voorbij gegaan.

Ook het feit dat veel van de BlackBerry-functionaliteit werkt via centrale servers van RIM is achterhaald geworden. Dat werd vorig jaar pijnlijk duidelijk toen klanten wereldwijd een kleine twee dagen niet konden e-mailen en internetten (maar daar had ik erg veel lol mee).

RIM was altijd al een vreemde eend in de bijt met zijn co-CEO-structuur: het bedrijf had niet één sterke leider, maar werd geleid door twee directeuren, die nu dus zijn opgestapt. Deze manier van leidinggeven zou hebben geleid tot meer vertragingen en minder efficiënt beleid. RIM ontkent overigens dat Balsillie en Lazaridis zijn opgestapt vanwege de problemen die RIM nu plagen, maar niemand die dat gelooft.

De problemen voor Research In Motion begonnen vanwege die CEO-structuur dus eigenlijk al ruim voor 2007, maar dat was het jaar waarin het bedrijf langzaam begon af te glijden. In 2007 lanceerde Apple de iPhone, die een nieuwe standaard zette voor smartphones. Bedrijven als Samsung en HTC wisten zich te redden dankzij Google’s Android, dat in 2008 op de markt kwam om tegenwicht te bieden aan de iPhone. Nokia probeert zich inmiddels te revancheren door het gebruik van Microsofts Windows Phone, een relatief nieuw besturingssysteem dat goed is ontvangen.

En RIM? Dat probeerde het met de BlackBerry Storm, een smartphone met touchscreen dat geen voet aan de grond wist te krijgen. Nu gaat RIM door met de ontwikkeling van zijn eigen BlackBerry OS, maar de tijd tikt te snel voor de Canadezen. Al het geld is ingezet op BlackBerry 10, maar dat besturingssysteem is uitgesteld tot het eind van dit jaar. De vraag is of RIM wel zoveel tijd heeft.

Andere uitdagingen voor RIM zijn de app-revolutie (er zijn niet veel apps voor de BlackBerry en ontwikkelaars programmeren er niet graag voor) en de in alle hevigheid losgebarsten tablet-oorlog, waar RIM een graantje van hoopte mee te pikken met de BlackBerry PlayBook, maar die kreeg vrijwel alleen maar slechte beoordelingen.

De vraag is of de nieuwe CEO het tij kan keren. De nieuwe baas heet Thorsten Heins, die één van de twee COO’s van RIM was – jup, ook daar hadden ze een rare dubbelstructuur. RIM heeft aangegeven zijn strategie niet aan te passen en dus door te werken aan BlackBerry 10, waarover nog weinig bekend is.

Er bestaat dus een kans dat ook het nieuwe besturingssysteem too little, too late is, net als de reshuffle in de top van het bedrijf. Ondertussen verliest het bedrijf marktaandeel aan met name Apple en Google.